Jeszcze dekadę temu monitoring wizyjny na kolei kojarzył się z analogowymi kamerami i rozdzielczością liczoną w liniach telewizyjnych. Dziś branża kolejowa znajduje się w zupełnie innym miejscu - systemy bezpieczeństwa nie tylko rejestrują obraz, ale aktywnie go analizują, wspierają operatorów w podejmowaniu decyzji i automatyzują zarządzanie infrastrukturą.
Od linii telewizyjnych do Full HD - ewolucja wymagań
Zmiana świadomości w zakresie bezpieczeństwa na kolei nie nastąpiła z dnia na dzień. Pierwszym przełomem były wymagania dotyczące telewizji przejazdowej dla przejazdów kolejowych, gdzie rozdzielczość Full HD stała się nowym standardem jakości obrazu. Od 2018 roku widoczny jest natomiast systematyczny wzrost wymagań w obszarze bezpieczeństwa pasażerów na peronach, w tym instrukcji IPI regulujących monitoring wizyjny, tablice informacji podróżnych oraz infrastrukturę sieciową IP niezbędną do ich działania. C&C Partners przez ostatnią dekadę konsekwentnie dostosowywało swoje platformy do tych rosnących oczekiwań zamawiających.
AI w analizie obrazu
Liczba urządzeń wymagających nadzoru dawno przekroczyła ludzkie możliwości percepcyjne. To właśnie dlatego algorytmy inteligentnej analizy obrazu, dostępne choćby w platformie VMS VDG Sense, odgrywają dziś kluczową rolę operacyjną. System wykrywa zdarzenia takie jak wejście na tory, pozostawiony bagaż czy przedłużone przebywanie w określonej strefie, błyskawicznie informując o nich operatora. Możliwości nowoczesnych algorytmów idą jednak dalej. Pozwalają wykrywać osoby uzbrojone, akty wandalizmu, a także wyszukiwać w materiale wideo osoby o konkretnych cechach, jak płeć, wzrost czy elementy ubioru.
LLM i VLM - kolej w erze Jarvisa
Kolejnym etapem rozwoju technologii są modele LLM i VLM, umożliwiające obsługę systemów bezpieczeństwa za pomocą naturalnego języka. Operator nie musi już znać sztywno zdefiniowanych komend. Zamiast ustalonego słowa „człowiek” może użyć potocznego „facet” czy „mężczyzna”, a system i tak go zrozumie. Co więcej, znika konieczność ręcznego konfigurowania regionów i kierunków analizy obrazu. System na bieżąco interpretuje to, co dzieje się w kadrze, i odpowiada na pytania operatora o zdarzenia niebezpieczne czy techniczne. Można to porównać do Jarvisa ze świata Iron Mana - operator pyta, system odpowiada.
PSIM jako centrum dowodzenia bezpieczeństwem
Ogrom danych generowanych przez systemy bezpieczeństwa wymaga narzędzia, które potrafi je zagregować i nadać im sens. Tę rolę pełni dziś platforma PSIM, łącząca informacje z kontroli dostępu, monitoringu wizyjnego, słupków SOS, systemów SPA czy systemów przeciwpożarowych w jedną, czytelną procedurę działania dla operatora. Dzięki integracji PSIM z systemami pożarowymi poprzez SIUP możliwa jest nie tylko precyzyjna lokalizacja zagrożenia, ale i sterowanie centralą pożarową, na przykład w przypadku fałszywego alarmu. C&C Partners wdraża i wspiera platformę PSIM Winguard dla kluczowych podmiotów polskiej kolei, w tym PKP Polskich Linii Kolejowych oraz PKP S.A., dbając o bezpieczeństwo zarówno na peronach, jak i dworcach.
Wdrożenia dla PKP PLK, PKP S.A. i PKP Intercity - metoda ponad technologię
Przy realizacji projektów dla tak złożonych podmiotów kluczowe okazuje się podejście analityczne. Najważniejsze pytanie brzmi nie „jakie urządzenia zainstalować”, ale „jaki efekt chcemy osiągnąć” i kto będzie obsługiwał generowane przez nie dane. To właśnie odpowiedź na te pytania determinuje dobór systemów i procedur wewnętrznych. Technologia jest jedynie narzędziem w rękach świadomie zarządzającej organizacji.
Co dalej? Drony, PIAM i komunikacja bez barier językowych
Przyszłość bezpieczeństwa kolejowego to przede wszystkim dalsza automatyzacja procesów w ramach PSIM oraz otwartość na integrację z systemami trzecimi, w tym dronami i zaawansowanym zarządzaniem tożsamością w modelu PIAM. Równie istotna pozostaje komunikacja. Platforma IVY od Commend pozwala obsłużyć znaczną część połączeń bez udziału operatora, automatycznie dostosowując język do rozmówcy, a w przypadku połączenia z operatorem zapewnia symultaniczne tłumaczenie wraz z transkrypcją rozmowy, niezależnie od tego, jakim językiem posługuje się pasażer.
Przyszłość systemów bezpieczeństwa na kolei można streścić jednym pytaniem do systemu: „Jarvis, pokaż mi, co istotnego z punktu widzenia bezpieczeństwa działo się ostatniej doby i czy są jakieś aktualne zagrożenia.”
Autor
